Gestolde wolken

De twaalf verhalen in de bundel Gestolde Wolken van de Vlaamse schrijver Stefan Hertmans (1951) lopen op het eerste gezicht sterk uiteen. Toch hangen ze heel duidelijk samen: het gaat in deze bizarre vertellingen telkens over in het geheim gekoesterde aberraties, waandenkbeelden of drogredenen waarmee de mens hun leven op een wonderlijke manier zinvol proberen te maken. Ze bedrijven een soort magie met logisch ogende argumenten. Dat geeft de surreële situaties waarin de personages terechtkomen een vreemd werkelijkheidskarakter. Net als de oude danser in het verhaal ‘Arc de Triomphe’ koesteren ze hun onbereikbare droombeelden in een soort sneeuwbolletje.

In het titelverhaal drijft een man met zijn huis de stad uit en ziet uiteindelijk aan de horizon ijsbergen opdagen; ijsbergen – of zijn dat nu eindelijk gestolde wolken? Of is het drijvende huis zo’n gestolde onvatbaarheid in zijn hoofd? Al deze schimmige mogelijkheden, die de intrige schijnbaar net zo goed door haar tegendeel kunnen vervangen, zijn ook merkbaar in het standpunt van de verteller: dat is meer dan eens al net zo onwerkelijk als het hele feitenrelaas.

Toch gaat het in Gestolde wolken bepaald niet alleen over ingenieuze constructies; de lezer wordt voortdurend geconfronteerd met een intense vorm van menselijkheid, van melancholie en absurde tragiek, die onderhuids opgloeit. In de beeldspraken, vergelijkingen en uitweidingen gaat een ander en dieper verhaal schuil.