Tolstojanen in Nederland

De studie van Dennis de Lange is de eerste die het brede palet van de geschiedenis van de tolstojanen in Nederland beschrijft. De tolstojanen, die zichzelf overigens, christen-anarchisten noemden, vormen een netwerk van individuen die zich op allerlei gebied manifesteerde. Zij baseerden zich op Tolstojs visie op het christendom, de praktijk der liefde. Zo streden de tolstojanen tegen het militarisme, tegen alcohol, roken, vivisectie en vaccinatiedwang, en waren ze voor vegetarisme, voor het vrije huwelijk maar tegen ongebreideld seksueel genot. Ze verzetten zich tegen socialisme en klassenstrijd. Hun ideeën brachten ze in de praktijk in een vroege vorm van sociaal cultureel opbouwwerk in Amsterdamse achterbuurten, in de kolonie der Internationale Broederschap en in de Humanitaire School te Blaricum. Het waren allemaal onderdelen van hetzelfde streven naar een betere mens en een betere wereld. Het anarchistische aspect blijkt vooral daaruit dat de propaganda gericht was op het bekeren van het individu en niet op het bereiken van wettelijke regelingen.