De moeder de vrouw

Een dichtregel, de gevleugelde woorden: "Ik ging naar Bommel om de brug te zien". Sinds 1934 is het sonnet 'De moeder de vrouw' van Martinus Nijhoff (1894-1953) een moeilijk weg te denken ijkpunt en een anker in de Nederlandse poëzie. Het vers maakte school en kreeg een plaats tussen de moderne klassieken. Het sprak aan door de heldere beelden van de zingende vrouw, stoer bij 't roer en de nieuwe brug die overkanten in het laagland verbindt. De dichtkunst ná Nijhoff draagt er de duidelijke sporen van in ruime citaten, toespelingen, in parodie en pastiche, rechtstreekse ontlening, tribuut aan het meesterschap én pogingen tot evenaring. Het gedicht kan het in zijn eenvoudige directheid zonder verklaring stellen. Toch sloegen en slaan de exegeten toe: de dichter (en zijn gedicht) zijn omstandig en vaak wijdlopig van diepere bedoelingen voorzien. Mythe, mysterie en de eenvoudige werkelijkheid. Nijhoff nam er - meestal geamuseerd - kennis van. Dichter-schrijver Andreas Oosthoek plaatst er enkele kanttekeningen bij. Het boekje verschijnt in de Boekenweek 2019, die de titelregel als thema kreeg. De aantekeningen maken deel uit van het omvangrijke project 'Nijhoff, Wind en Storm', waarin Oosthoek zijn archief met de gegevens van de familie Nijhoff openstelt